01
Το ενδεικτικό περίγραμμα του μαθήματος είναι το εξής:
Εξάμηνο 2
Mandatory
Specialisation
Φορολογία
6
Μονάδες ECTS
39
Συνολικές Ώρες Διδασκαλίας
English
Γλώσσα
None
Προαπαιτούμενα
No
Ανοιχτό σε Erasmus
Περιγραφή Μαθήματος
Το μάθημα παρέχει μια συστηματική και εφαρμοσμένη εισαγωγή στις αρχές και την πρακτική της φορολογίας, σύμφωνα με τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (ΔΛΠ 12 Φόροι Εισοδήματος), εφοδιάζοντας τους φοιτητές με τα εννοιολογικά θεμέλια και την τεχνική επάρκεια που απαιτούνται για την κατανόηση, τον υπολογισμό και την κριτική αξιολόγηση των φορολογικών υποχρεώσεων φυσικών και νομικών προσώπων. Κεντρικό θέμα του μαθήματος είναι η σχέση μεταξύ λογιστικού κέρδους και φορολογητέου εισοδήματος, με τους φοιτητές να αναπτύσσουν ικανότητα στον υπολογισμό τρεχουσών και αναβαλλόμενων φορολογικών υποχρεώσεων σύμφωνα με το ΔΛΠ 12. Οι ηθικές διαστάσεις της φορολογίας ενσωματώνονται σε όλη την έκταση του μαθήματος, ενθαρρύνοντας τους φοιτητές να προβληματιστούν κριτικά για την κοινωνική ευθύνη των φορολογουμένων και τον ρόλο της φορολογίας στην προαγωγή της δικαιοσύνης και της βιωσιμότητας. Συνδυάζοντας την τεχνική ακρίβεια με την κριτική ανάλυση, το μάθημα προετοιμάζει τους φοιτητές για την επαγγελματική φορολογική πρακτική, για περαιτέρω ακαδημαϊκές σπουδές και για τη συμμετοχή τους στις σύγχρονες συζητήσεις γύρω από τη φορολογική πολιτική και διοίκηση.
Μαθησιακά Αποτελέσματα
Μετά από επιτυχή ολοκλήρωση, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να:
- Εξήγηση των θεωρητικών θεμελίων της φορολογίας, συμπεριλαμβανομένων των στόχων των φορολογικών συστημάτων, των αρχών της χρηστής φορολογίας, του ρόλου της φορολογίας στη δημοσιονομική πολιτική, καθώς και της δομής και διοίκησης των κύριων κατηγοριών φόρων, συμπεριλαμβανομένων του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων, του φόρου υπεραξίας κεφαλαίου και του φόρου προστιθέμενης αξίας.
- Υπολογισμός της φορολογικής υποχρέωσης φυσικών και νομικών προσώπων, με εφαρμογή των σχετικών κανόνων για τον προσδιορισμό του φορολογητέου εισοδήματος, των εκπιπτόμενων δαπανών, των φορολογικών πιστώσεων και απαλλαγών, και συμφωνία του λογιστικού κέρδους με το φορολογητέο κέρδος σύμφωνα με την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία.
- Εφαρμογή του ΔΛΠ 12 για τη λογιστική αντιμετώπιση της τρέχουσας και αναβαλλόμενης φορολογίας στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, αναγνώριση και επιμέτρηση των προσωρινών διαφορών που προκύπτουν από την αναγνώριση περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, και σύνταξη των σχετικών γνωστοποιήσεων που απαιτούνται από τα ΔΠΧΑ.
- Αξιολόγηση στρατηγικών φορολογικού σχεδιασμού και διάκριση μεταξύ αποδεκτής μείωσης φόρου, επιθετικής φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής, με κριτική εκτίμηση του ρόλου της αντι-καταχρηστικής νομοθεσίας, των δικαστικών δογμάτων και των γενικών κανόνων κατά της κατάχρησης για τον περιορισμό της συμπεριφοράς φορολογικού σχεδιασμού.
- Ανάλυση των βασικών αρχών της διεθνούς φορολογίας, συμπεριλαμβανομένων των εννοιών της κατοικίας και της πηγής, της απαλλαγής από τη διπλή φορολογία, των κανόνων ενδοομιλικής τιμολόγησης και του πλαισίου BEPS του ΟΟΣΑ, και εκτίμηση των συνεπειών τους για τον φορολογικό σχεδιασμό και τις υποχρεώσεις αναφοράς των πολυεθνικών επιχειρήσεων.
- Κριτική αξιολόγηση σύγχρονων ζητημάτων φορολογικής πολιτικής και πρακτικής, συμπεριλαμβανομένης της φορολόγησης της ψηφιακής οικονομίας, του ρόλου της φορολογικής διαφάνειας και της αναφοράς ανά χώρα, της ηθικής της εταιρικής φορολογικής συμπεριφοράς, καθώς και της συμβολής της φορολογίας στους στόχους βιωσιμότητας και κοινωνικής ισότητας.
Περίγραμμα Μαθήματος
12 θεματικές ενότητες ανά το εξάμηνο.
02
Θεμέλια της Φορολογίας: Οι στόχοι και οι λειτουργίες της φορολογίας, η ταξινόμηση των φόρων, η δομή των φορολογικών συστημάτων ανά δικαιοδοσία.
03
Φόρος Εισοδήματος Φυσικών Προσώπων: Πεδίο εφαρμογής και δομή του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, προσδιορισμός του φορολογητέου εισοδήματος, εισόδημα από μισθωτή εργασία, εισόδημα από αυτοαπασχόληση, εισόδημα από επενδύσεις και μερίσματα, αφορολόγητα όρια και μείωση του προσωπικού αφορολόγητου, προσωπικές εκπτώσεις και απαλλαγές, φορολογικοί συντελεστές και κλιμάκια για εισοδήματα εκτός αποταμιεύσεων, αποταμιεύσεων και μερισμάτων, υπολογισμός της ατομικής φορολογικής υποχρέωσης, αλληλεπίδραση μεταξύ του φόρου εισοδήματος και άλλων φόρων, με εφαρμογή σε μελέτες περίπτωσης.
04
Φορολογία Απασχόλησης και Παροχές σε Είδος: Διάκριση μεταξύ μισθωτής εργασίας και αυτοαπασχόλησης και οι φορολογικές της συνέπειες, φορολογητέες παροχές, προγράμματα μετοχών εργαζομένων, φορολογική αντιμετώπιση δαπανών και επιστροφών εξόδων, με εφαρμογή σε μελέτες περίπτωσης.
05
Εισφορές Κοινωνικής Ασφάλισης και Φόρος Υπεραξίας Κεφαλαίου: Δομή και πεδίο εφαρμογής των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, πρωτογενείς και δευτερογενείς εισφορές για εργαζομένους και εργοδότες, πεδίο εφαρμογής και αρχές της φορολογίας υπεραξίας κεφαλαίου, φορολογητέα περιουσιακά στοιχεία και φορολογητέες μεταβιβάσεις, υπολογισμός φορολογητέων κερδών και εκπιπτόμενων ζημιών, απαλλαγές και ελαφρύνσεις, με εφαρμογή σε μελέτες περίπτωσης.
06
Φόρος Κληρονομιάς και Φορολόγηση Μεταβιβάσεων Πλούτου: Πεδίο εφαρμογής και αρχές του φόρου κληρονομιάς, φορολογητέες μεταβιβάσεις και δυνητικά απαλλασσόμενες μεταβιβάσεις, στρατηγικές φορολογικού σχεδιασμού κληρονομιάς, και αντιμετώπιση των καταπιστευμάτων στο πλαίσιο του φόρου κληρονομιάς, φύση και είδη καταπιστευμάτων για φορολογικούς σκοπούς, με εφαρμογή σε μελέτες περίπτωσης.
07
Φόρος Εισοδήματος Νομικών Προσώπων, Επιχειρηματικές Δομές και Αποφάσεις Μετατροπής σε Εταιρεία: Πεδίο εφαρμογής της εταιρικής φορολογίας, διάκριση μεταξύ λογιστικού κέρδους και φορολογητέου κέρδους, εκπιπτόμενες και μη εκπιπτόμενες δαπάνες, αποσβέσεις κεφαλαίου συμπεριλαμβανομένης της ετήσιας έκπτωσης επένδυσης και των φθινουσών αποσβέσεων, αντιμετώπιση επιχειρηματικών ζημιών και μεταφορά τους σε προηγούμενες και επόμενες χρήσεις, φορολογικές συνέπειες λειτουργίας ως ατομική επιχείρηση, προσωπική εταιρεία, εταιρεία περιορισμένης ευθύνης και κεφαλαιουχική εταιρεία, φορολογικές συνέπειες της μετατροπής σε εταιρεία συμπεριλαμβανομένης της μεταβίβασης επιχείρησης σε εταιρεία και των σχετικών απαλλαγών, με εφαρμογή σε μελέτες περίπτωσης.
08
Συνταξιοδοτικές Εισφορές και Φορολογικές Ελαφρύνσεις: Τα είδη εγγεγραμμένων συνταξιοδοτικών προγραμμάτων, η φορολογική ελάφρυνση επί των εισφορών εργαζομένων και εργοδοτών, το ετήσιο όριο και το μειούμενο ετήσιο όριο, η μεταφορά αχρησιμοποίητου ετήσιου ορίου, το δια βίου όριο και η πρόσφατη κατάργησή του, η φορολογική αντιμετώπιση του συνταξιοδοτικού εισοδήματος κατά τη συνταξιοδότηση, και η χρήση των συνταξιοδοτικών εισφορών ως εργαλείου φορολογικού σχεδιασμού τόσο για φυσικά πρόσωπα όσο και για επιχειρήσεις με ιδιοκτήτες-διαχειριστές.
09
Αναβαλλόμενη Φορολογία και ΔΛΠ 12: Πεδίο εφαρμογής της αναβαλλόμενης φορολογίας, προσωρινές διαφορές και μόνιμες διαφορές, η μέθοδος της υποχρέωσης σύμφωνα με το ΔΛΠ 12, αναγνώριση και επιμέτρηση αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων, η αντιμετώπιση αχρησιμοποίητων φορολογικών ζημιών και φορολογικών πιστώσεων, ο συμψηφισμός αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων και υποχρεώσεων, και η σύνταξη γνωστοποιήσεων αναβαλλόμενης φορολογίας στις χρηματοοικονομικές καταστάσεις, με εφαρμογή σε μελέτες περίπτωσης.
10
Φόρος Προστιθέμενης Αξίας: Πεδίο εφαρμογής και μηχανισμός του ΦΠΑ, φορολογητέες παροχές και απαλλασσόμενες παροχές, κανονικός συντελεστής, μειωμένος συντελεστής, δήλωση ΦΠΑ, μερική απαλλαγή, ειδικές περιπτώσεις ΦΠΑ, με εφαρμογή σε μελέτες περίπτωσης.
11
Φόροι Ακίνητης Περιουσίας και Ειδική Εισφορά: Πεδίο εφαρμογής και μηχανισμός του φόρου ακίνητης περιουσίας, συντελεστές για κατοικίες και μη κατοικίες, ελαφρύνσεις και απαλλαγές, κέρδη και ζημίες από τη διάθεση μετοχών, ειδικές εισφορές (εισφορά στο Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής), με εφαρμογή σε μελέτες περίπτωσης.
12
Φορολογικός Σχεδιασμός, Φοροαποφυγή και Φοροδιαφυγή και Φορολογική Συμμόρφωση: Διάκριση μεταξύ φορολογικού σχεδιασμού, φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής, ειδικές αντι-καταχρηστικές διατάξεις, ηθικές και επαγγελματικές διαστάσεις συμπεριφοράς στον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, διοίκηση του φορολογικού συστήματος, αυτοφορολόγηση φυσικών προσώπων και εταιρειών, προθεσμίες υποβολής και ημερομηνίες πληρωμής, πρόστιμα για σφάλματα και μη γνωστοποίηση, φορολογικές διαφορές, με εφαρμογή σε μελέτες περίπτωσης.
Αξιολόγηση
Περιγραφή της διαδικασίας αξιολόγησης
Γλώσσα Αξιολόγησης, Μέθοδοι Αξιολόγησης, Διαμορφωτική ή Συμπερασματική, Δοκιμασία Πολλαπλής Επιλογής, Ερωτήσεις Σύντομης Απάντησης, Ερωτήσεις Ανάπτυξης Δοκιμίων, Επίλυση Προβλημάτων, Γραπτή Εργασία, Έκθεση/Αναφορά, Προφορική Εξέταση, Δημόσια Παρουσίαση, Εργαστηριακή Εργασία, Κλινική Εξέταση Ασθενούς, Καλλιτεχνική Ερμηνεία, Άλλο/Άλλα
Τα ρητά καθορισμένα κριτήρια αξιολόγησης, καθώς και εάν και πού είναι προσβάσιμα από τους φοιτητές, αναφέρονται.
Η γλώσσα αξιολόγησης του μαθήματος είναι η αγγλική και οι φοιτητές αναμένεται να επιδείξουν το απαιτούμενο επίπεδο επάρκειας.
Η αξιολόγηση του μαθήματος αποτελείται από:
Ενδιάμεση Εξέταση (40%, επίλυση προβλημάτων)
Τελική εξέταση (60%, επίλυση προβλημάτων)
Τα κριτήρια αξιολόγησης, κοινά σε όλους τους τρόπους αξιολόγησης, περιλαμβάνουν τα εξής:
Επίδειξη βασικών γνώσεων σχετικών με το περιεχόμενο του μαθήματος
Επίδειξη ικανότητας εφαρμογής των γνώσεων σε δεδομένο πρόβλημα ή μελέτη περίπτωσης
Κριτική ικανότητα που εκδηλώνεται στην εφαρμογή κατάλληλων μεθόδων/γνώσεων σε δεδομένη περίπτωση ή/και στη διαμόρφωση επιχειρημάτων με βάση τη θεωρία και τη βιβλιογραφία.
Δομή και παρουσίαση
Χρήση της αγγλικής γλώσσας
Πιο λεπτομερή κριτήρια αξιολόγησης θα σας παρασχεθούν στο εγχειρίδιο του μαθήματος ή θα αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του μαθήματος, εφόσον κριθεί απαραίτητο.
Προτεινόμενη Βιβλιογραφία
- Carnes, G. A., & Youngberg, S. (2025). Fundamentals of Taxation for Individuals and Business Entities, with eBook Access Code: A Practical Approach. John Wiley & Sons.
- Lang, M., Pistone, P., Schuch, J., Staringer, C., Rust, A., Kofler, G., & Spies, K. (Eds.). (2024). Introduction to European tax law on direct taxation. Spiramus Press Ltd.
- Sarmento, J. M. (2023). Taxation in Finance and Accounting. Publisher: Springer International Publishing, 82-142.
- Άλλες πηγές της βιβλιοθήκης, συμπεριλαμβανομένων άρθρων σε επιστημονικά περιοδικά προσβάσιμων μέσω της Βιβλιοθήκης, όπως ορίζονται από τον διδάσκοντα.